Overslaan en naar de inhoud gaan

België was er niet klaar voor

Geschreven door AdminPaul op ma, 11/05/2020 - 17:31

Met de Corona crisis is een veelgehoorde bemerking / vingerwijzing dat België er niet klaar voor was. Achteraf is kritiek uiteraard altijd eenvoudig, het "beste stuurlui staan immers aan wal" syndroom…

Toch geeft me dit een déjà vu, voor de energietransitie was (en is) België ook niet klaar en de meeste influencers in deze markt zijn al wat blij dat Corona hen plots ontlastte van enige verantwoordelijkheid. Ook het veelvoud aan politiekers die over onze gezondheid (plots) waken trekt parallellen met het aantal energieministers. Two is company, three is a crowd hebben ze nog nooit van gehoord!

Het heffen van (extra) belastingen is voor onze overheden altijd dé oplossing van een probleem geweest, het is hun ook altijd gelukt, zie nog maar recent de dieseltaks, de bijdrage om de historische kost van de groene stroom certificaten te recupereren, BTW op elektriciteit opnieuw verhogen naar 21%... Corona bleek hier echter immuun voor te zijn, voor het eerst moesten ze echt depanneren!

En net zoals Corona (historische) beleidsproblemen pijnlijk zichtbaar maakt, zo is dat ook met de klimaatdiscussie. Onze loodgieter – eerste minister gaf het al perfect aan, problemen moeten maar opgelost worden als ze zich aandienen. Met Corona was het met het mes op de keel, voor het klimaat is er duidelijk nog geen probleem en is het, aldus de houding van de meeste politici, nog zeker niet de tijd om er iets aan te doen. Het ecorealisme dreigt een ecofatalisme te worden. Het is een blijvend gegeven dat legislatuur overschrijdende problematieken doorgeschoven worden.

Energie afhankelijkheid

Voor onze energievoorziening zijn we voor > 95% afhankelijk van andere landen en nu we meer en meer gaan overschakelen van fossiele en nucleaire bronnen naar duurzame energie, wat lezen we? De verwachting is dat we minstens 50% ervan gaan invoeren. Van waar, wie gaat België bevoorraden tegen welke prijs en condities? En met welke garanties qua belevering als het in het buitenland er om gaat spannen? Het is een nobele gedachte dat groene stroom daar geproduceerd wordt waar het meeste rendement kan gehaald worden (zon in het zuiden, wind in het noorden en aan de kusten, water uit de bergen…) en dit dan pro rata naar de verschillende landen verdelen. Te geloven? We geloven nog zelfs niet dat (indien nodig) de Walen ons van stroom zouden voorzien en vice versa, waarom dan vanuit een ander land?

Er kan 40 GW aan zonneproductie (alleen al) op onze Belgische daken worden gelegd, en er is plaats voor 17 GW aan windmolens.  Een en ander kan onze huidige vraag al grotendeels invullen maar wat zien we? Iedere windmolen op land wordt aangevochten en daar is nog begrip voor, motieven van deze die ze willen plaatsen zijn niet altijd in respect van mogelijke impact op de omgeving, maar 40 GW aan zonnepanelen, wie stoort zich daar aan? Toch lukt het niet, in België is er nog maar 4 GW (waarvan 3 GW in Vlaanderen) geplaatst en dat over een tijdspanne van 15 jaar!

PV installaties in Vlaanderen

Coproducent

Waarom lukt het niet? We kunnen veel excuses bedenken, maar PV installaties kunnen we gewoon zelf plaatsen! Geen politiekers nodig! Of toch, ja, inderdaad ze specialiseren zich in het twijfel zaaien zodat we onzeker worden of we het zouden doen of niet. Effect van de digitale meter die niemand nog weet omdat de gekoppelde nieuwe tariefstructuur ongekend blijft, niemand gelooft nog de belofte dat het effect van de terugdraaiende teller werkelijk nog 15 jaar zal aanhouden, hoe zal de prijs van de energie verlopen als de kerncentrales stoppen (of stoppen ze niet), als er nieuwe gascentrales bijkomen (of niet)…

Maar zijn het geen drogredenen waarom we er niet vol voor gaan? Het gaat zeker niet over het te investeren bedrag, we kopen bv. 500,000 nieuwe wagens per jaar, die kosten ons jaarlijks veel geld (verbruik, onderhoud, verzekering, taksen uiteraard) en bovendien is de investering verloren na pakweg 8 – 10 jaar. Dat terwijl er maar gemiddeld 50,000 PV installaties geplaatst worden aan een kost minder dan de helft van een nieuwe wagen en met een levensverwachting van 20 – 25 jaar, geld besparend, en nee, toch doen we het niet.

De energietransitie naar duurzame energie gaat niet lukken als de basis, groene stroomproductie, niet wordt ingevuld. Het objectief 10 x meer zonneproductie zouden we als consumenten naar ons toe moeten trekken, de oude slogan  “power to the people” nog eens bovenhalend. Als coproducent zouden we 50% van onze (eigen) vraag kunnen indekken en een faire deal kunnen maken met de producenten die de andere 50% gaan voorzien. Niet alleen zal ons klimaat er wel bij varen: we worden meer zelfvoorzienend voor onze energiebevoorrading en we krijgen medezeggenschap rond de energieprijzen.

Geen addertjes onder het gras? Ja en nee, groene stroom productie is een apart soort productie, niet met een schakelaar aan en uit zoals onze gascentrales, groene stroombronnen produceren “naar goesting”, hun output is seizoen, weer, tijdstip en locatie gebonden. Daarentegen, onze vraag naar stroom is economisch-sociaal gedreven met enige invloed van seizoen, weer, tijdstip en locatie. Als we 100% willen en kunnen overschakelen op groene stroom zullen we ook moeten investeren in energie “beheer”, “opslag” en “herverdeling onder elkaar”, maar zelfs dan zal de investering niet meer vergen dan een gemiddelde nieuwe wagen, de levensduur van onze investering zal heel wat langer laten nagenieten. En met het geld dat we terugverdienen kunnen we dan ook nog de nieuwe (elektrische) wagen kopen.

Met een goede installatie (optimale verhouding productie en opslag in functie van verbruik) kan een consument, als coproducent, op jaarbasis, tot ruim 60% zelf bedruipend worden (we gaan hierbij ervan uit dat er geen terugdraaiende teller meer is). Bovendien kan hij flexibiliteit en opslag diensten aan de markt aanbieden die extra return opleveren.

Ondertussen blijft het wachten op politici die de vermelde argumenten pro grijs/groene energietransitie en opbouw van een Vlaams/Belgische Energie Autonomie minstens even ernstig willen nemen als hun bekommernissen omtrent de eerstvolgende verkiezingsuitslagen.  Maar als zelfs een wereldwijde pandemie niet in staat is de Belgische politieke kaste tot inrichting van een volwaardige federale regering te bewegen, is het maar de vraag of in hun midden de bereidheid kan worden gevonden om de handen in mekaar voor andere even vitale uitdagingen!