Overslaan en naar de inhoud gaan

Thuiszittersblog

Geschreven door AdminPaul op ma, 30/03/2020 - 12:14

Corona tijden

Het is onvatbaar hoe een kleine 4rus de wereld zo op zijn kop kan zetten, het sociale en economisch leven totaal in de war kan sturen. Ook onze energie vraag! Anderzijds schept het de tijd voor een thuiszittersblog te schrijven.

Waar de media tot gisteren werden overheerst door de avonturen van de Greta’s en Anuna’s die de politieke wereld (tevergeefs) een geweten probeerden te schoppen, zijn klimaat en milieu nu al lang geen issue meer. Ook zijn probleemhaarden zoals de vluchtelingenstromen, Iran, Israël, noem maar op, totaal uit ons “nieuws” verdwenen! En hoe zit het nu met die sprinkhanenplaag? Lost de 4rus dan ook alle wereldproblemen op? Of is nieuws zo relatief?

Gezondheid is inderdaad ons belangrijkste goed dat alle (media) aandacht vereist. We hebben gezien hoe na een korte twijfel onze overheden dit toch gepast hebben onderschreven, in weerwil van de mogelijke economische gevolgen, die op vandaag niet in te schatten zijn. Ook en vooral dank aan de uitvoerders, de totaliteit van de medische en verzorgingssector, die een paar maanden geleden nog verguisd werden, afbouw van hun faciliteiten tegemoet zagen komen, maar nu onmisbaar en geroemd worden om hun organisatorische sterkte (zeg maar aantal bedden).

Toch is één zaak niet veranderd: de kleinzieligheid van de (partij)politiek! Zelfs een wereldwijde pandemie kan onze politici niet aanzetten een federale regering te vormen! Zo zijn we met z’n allen nu op zoek in België naar wat nog dient begrepen onder de term ‘algemeen belang’.  Partijen misbruiken zelfs een pandemie nog liever om hun gelijk nog maar eens te proclameren (in feite meer het ongelijk van de anderen) en zieltjes te ronselen: erg, heel erg. Maar ja, recente polls waren dan ook voor sommigen partijen niet echt een goed nieuws show en daar draait het voor hen (alleen maar) om. Het lijkt meer op een (omgekeerde) Calimero show: “ik is groot, de anderen zijn klein en dat is niet eerlijk!”

Effect op onze energie vraag

Maar we proberen via deze blog over energie te communiceren en volgden daarom het effect van de Corona maatregelen na op het totaal elektriciteitsverbruik. Hieronder wordt het totale verbruik (gevraagd vermogen) in België gedurende de afgelopen twee weken (rood) weergegeven in vergelijking met wat was origineel voorzien (blauw) (gegevens ELIA – “TOTAL LOAD”). Twee weken thuis totaal elektriciteitsverbruik

Het elektriciteitsverbruik daalt stap voor stap naargelang de economie meer en meer stilvalt (als resultante van getroffen maatregelen). Waar we normaal vlot richting 11,000 MW vraag gaan zakte deze week onze vraag richting 9,000 MW. De perceptie over de verwachte daling (ons dagelijks leven ligt helemaal plat) is misschien nog groter dan de effectieve daling tot nu toe.

Voor een beter begrip daarvoor moet de grafiek even toegelicht worden: de samenstelling van de “TOTAL LOAD” of totale vraag is

  • Voor de helft de vraag vanuit de industrie, grote industrieën die 24/7 draaien, KMO ’s die veelal overdag actief zijn maar ook de quartaire sector (niet commerciële dienstensector: grote klinieken…)
  • Een kwart wordt opgenomen door de tertiaire sector (commerciële dienstensector inclusief winkels, horeca, burelen…)
  • 20% gaat naar het residentieel verbruik
  • Het restant van de vraag dekt de landbouw (2% totale vraag), de raffinaderijen en transport.

Doordat, op vandaag, vooral en in hoofdzaak een groot deel van de dienstensector is geimpacteerd, blijft de daling nog relatief beperkt. Begrijpelijk als we dit zien, dat ondanks de Corona maatregelen, de overheden blijven inzetten om de economie draaiende te houden.

Groene stroom

We lezen ook meer en meer dat de relance na Corona zou gepaard moeten gaan met klimaat en milieu inspanningen, dat hier een grote uitdaging is weggelegd. Het zou inderdaad mooi zijn dat de relance een deel gevoed wordt door extra groene energievoorziening.

Toch is dat niet zo evident, gezien we met onze thermische en nucleaire centrales beschikken over een arsenaal van middelen, systemen en mechanismen die onze bevoorradingszekerheid voor meer dan 99% garandeert. Stel dat we morgen enkel over een groene energievoorziening beschikken (vooral wind en zon gedreven) dan moeten ook de systemen en de mechanismen de tijd krijgen zich daarop te organiseren om diezelfde bevoorradingszekerheid te bieden.

Om dat duidelijk te maken heb ik onder, voor de “Corona” periode, de zon en windproductie in België opgenomen (gegevens ELIA – SYNERGRID).

Groene stroom productie

Op dit moment is er totaal 4,000 MWp aan PV installaties (exclusief de prosumenten installaties ingeschat op extra 2,000 MWp) en 3,850 MWp aan windgeneratoren (zowel land als op zee). We kunnen al duidelijk zien dat de som van beide producties totaal geen match vormen met de vraag. Enkel opschalen van de productie om de thermische en nucleaire centrales te vervangen is dus ruim onvoldoende. Er moeten totaal nieuwe systemen en mechanismen in plaats moeten worden gebracht om dezelfde bevoorradingszekerheid te garanderen.

Daarbij zullen vooral nieuwe balansmechanismen in plaats moeten worden gebracht waarbij niet alleen de productie zijde zal moeten worden geviseerd maar ook de vraagzijde, omdat net daar een gigantische uitbreiding van het aantal “prosumenten” wordt verwacht en vereist. Deze prosumenten mogen niet in conflict komen met de “producenten” om de bevoorrading niet totaal te ontregelen.

Met de Corona virus aanpak zien we dat het, SAMEN STERK tegen een gemeenschappelijke vijand, werkt. Stringente regelgeving en het “samen” gevoel leveren de gedrevenheid op om die vijand te verslaan. Dat gevoel is er niet en nooit geweest rond de klimaat en milieu doelstellingen. Daar worden inspanningen geleverd, daar wordt hard gewerkt maar de gemeenschappelijke drive is er niet, ook de stringente regelgeving, die daartoe moet leiden, is er niet. Toch zijn en blijven de klimaatdoelstellingen de next thing to do, COVID-19 is klein bier tegen de gevolgen van de te felle opwarming van de aarde.

De Corona crisis toont  en bewijst mogelijke alternatieven om samen te leven, te werken, ons te verplaatsen, hoe  sterk (elektronische) telecommunicatie als instrument kan zijn… We kunnen hier op verder bouwen richting de klimaat en milieu doelstellingen. Zo ook voor onze energievoorziening. 

Dat er veel meer groene stroom moet worden geproduceerd staat buiten kijf, minimaal het 10-voud van vandaag. Dat een groot deel hiervan door “prosumenten” zal worden aangeleverd is een zekerheid en vereiste, maar er is een groot verschil tussen “produceren” en “prosumeren”.

Prosumenten

Producenten werken onder strikte voorwaarden; zo zijn ze “balans” verantwoordelijk, voor iedere kWh elektriciteit die ze op het net steken moeten ze ook een afnemer hebben (en omgekeerd, als ze vraag hebben moeten ze ook kunnen aanleveren). Prosumenten daarentegen kunnen ongelimiteerd hun productie op het net injecteren zonder enige “balans” verantwoordelijkheid (de terugdraaiende teller zorgt hiervoor). Dat kan niet (blijven duren). Typisch overheid, alles wordt opgelost via belastingen en hier is de Prosumenten taks in het leven geroepen. Onder dimensioneren van de PV omvormers was het prosumenten antwoord, weg inkomsten overheden en er wordt nog altijd ongebreideld op het net geïnjecteerd.

Als LOGINCO ijveren we dan ook om de groeiende groep van prosumenten beter te integreren in de totaliteit van de groene stroom productie. Eigen productie mag hoofdzakelijk en enkel voor eigen gebruik worden ingezet. Door minimum criteria vast te leggen voor de zelfconsumptie (direct verbruik van eigen productie) kan dit worden opgelost. Een dynamische integratie in het totale productiegebeuren gebaseerd op een minimum zelfconsumptie maar met oog voor de situatie van het stroomnet en de optimale werking van de energieleverancier lijkt onvermijdelijk op termijn. Een zelfconsumptie van 70 – 80% en afspraken, met de gecontracteerde energieleverancier, rond het deel dat toch nog op het net wordt geïnjecteerd, zou een stap in de goede richting zijn.

Dat zal (extra) inspanningen vergen van de “prosument” (investeren in opslag, energie beheerssystemen, gedeeltelijke aanpassing verbruiksgedrag…). De overheden moeten er op toezien dat een redelijk rendement op deze investeringen kan worden gehaald (naar analogie met het huidige minimum rendement voor PV installatie investeringen). De bestaande steun voor de huisbatterijen kan daarin geïntegreerd worden, zeker voor de gemiddelde residentiële consument (3,500 – 5,000 kWh op jaarbasis) met op termijn in aanvulling het bestaande mechanisme van groene stroom certificaten (GSC), in de zin dat terug iedereen GSC ’s kan bekomen vanaf het ogenblik dat de minimale drempel voor zelfconsumptie wordt gehaald.

We zien dit als enige manier om de nodige groene productiemiddelen te vergaren en de marktspelers in harmonie te laten functioneren. Het is ook een opportuniteit om nieuwe business modellen te onderzoeken waarin overwogen wordt wie investeert en onder welke voorwaarden. De consument zou zo zelfs “ontzorgd” kunnen worden van zijn nutsvoorziening.